Slachtofferhulp helpt na een misdrijf of verkeersongeluk. Honderden vrijwilligers bieden praktische en juridische adviezen en emotionele steun. Ze worden bijgestaan door beroepskrachten die voor een professionele ondersteuning zorgen.
De meest gekende domeinen waarin slachtofferhulp actief is, zijn verkeersongelukken, geweld (mishandeling, bedreiging), inbraak, beroving, stalking, moord of zelfmoord.
Na een misdrijf of een ongeluk krijgt men te maken met emoties die vaak nieuw zijn, een doolhof van instanties die papieren ingevuld willen zien en een berg aan procedures ivm schaderegelingen en gerecht.
Slachtofferhulp is er zowel voor slachtoffers, familie en kennissen, getuigen en nabestaanden.
Het zijn vooral de vrijwilligers die slachtofferhulp succesvol maken.
Chantal Boterberg werkt al 3,5 jaar als vrijwilligerster bij de dienst slachtofferhulp te Dendermonde. Haar ervaring prikkelde haar zelfs om gezinswetenschappen te gaan studeren en dit als 50-jarige.
Hoe ben je ertoe gekomen om vrijwilligerswerk te gaan doen?
“Heel toevallig”, lacht Chantal, “ik zag een advertentie van slachtofferhulp waarin vrijwillige medewerkers gezocht werden. Het was voor mij meer een uitdaging van “zou ik zoiets wel aankunnen en ik heb me aangemeld. De uitdaging werd overschaduwd door twijfels omdat ik van nature een heel emotioneel iemand ben en mensen die een trauma meegemaakt hebben toch bijzonder kwetsbaar zijn. Maar na de opleiding die ons zowel juridische, psychologische en een sterke emotionele bagage geeft, kon ik niet wachten om te beginnen.
Net toen ik begon, heb ik een oudere mevrouw begeleid die haar zus verloren had in een dodelijk verkeersongeval. Ze zat bij haar in de wagen op het moment van het ongeval en was zelf zwaargewond. Haar woorden zijn me steeds bijgebleven: “mijn hele lichaam doet pijn, niet van mijn kwetsuren maar omdat mijn zus er niet meer is”. Ze had enorme schuldgevoelens. Op dat moment vind ik het mijn taak om die dame te helpen om een onschuldig gevoel te geven.”
Tijdens een eerste ontmoeting wordt naar het verhaal geluisterd en nagegaan wat de vrijwilliger op korte termijn voor het slachtoffer concreet kan doen. Het kan dan om heel praktische hulp gaan zoals informatie op papier zetten of gegevens verzamelen voor de verzekeraars of gerecht.
Wat doen de vrijwilligers zoal?
“We leggen mensen uit wat hun rechten zijn, wat er met hun klacht gebeurt en hoe ze schadevergoeding kunnen krijgen bijvoorbeeld. Daarnaast is er ook emotionele begeleiding: Welke zijn mogelijke reacties, hoe krijg je alles verwerkt en wie of wat kan je hierbij helpen?”
Enkele concrete acties die slachtofferhulp onderneemt zijn zo bijvoorbeeld:
1. Praten over wat je overkomen is.
2. Informatie en advies geven.
3. Meegaan naar de politie, naar een arts, naar de rechtbank.
4. Bemiddelen met je advocaat, verzekering of het parket.
5. Je de weg wijzen naar andere mensen of diensten.
Komt iedereen in aanmerking voor dit type van vrijwilligerswerk?
‘Ikzelf genoot een opleiding verpleegkunde”, gaat Chantal verder, “ik heb 11 jaar in het UZ van Jette op de dienst radiologie gewerkt. Daarna was ik jarenlang werkzaam in de zaak van mijn echtgenoot en toen onze dochter 20 jaar was wou ik me terug sociaal engageren. Het is op dat moment dat ik met vrijwilligerswerk ben gestart.”
“Ik leerde dat luisteren en empathie zeer belangrijk zijn in dit werk en bovenal heb ik leren relativeren.” Naast inlevingsvermogen heb je vooral de wil nodig om mensen te helpen. Dankzij de opleiding ontdekken vrijwilligers al snel waar hun minder sterke punten liggen en hoe ze hieraan kunnen werken.
Andere voorwaarden voor vrijwilligers zijn minstens 21 jaar oud zijn, beschikken over een bewijs van goed gedrag en zeden en 4 uur per week ter beschikking zijn en dat voor een minimum periode van 1 jaar. Na de basisvorming zijn er regelmatig informatieavonden en bijkomende vormingen die gevolgd dienen te worden.